banner ad

RSSAdam Danek

Danek: Schoneus – pierwszy polski tradycjonalista?

Danek: Schoneus – pierwszy polski tradycjonalista?

| 12 lutego 2024 | 0 Komentarzy

Identyfikacja prekursorów tradycjonalizmu jako kierunku ideowego pozostaje w dyskusji historyków zagadnieniem otwartym. W odniesieniu do innych krajów możemy tu wymienić pisarzy epoki Oświecenia tworzących wbrew jej duchowi. Byli nimi: we Francji – Henri de Boulainvilliers (1658-1722), który na początku XVIII wieku sławił wywodzący się jeszcze z późnej starożytności „barbarzyński” porządek społeczny i polityczny, zniszczony przez […]

Czytaj dalej

Danek: Dawna Polska

Danek: Dawna Polska

| 27 listopada 2023 | 16 komentarzy

Według największych konserwatywnych filozofów historii – Jacoba Burckhardta, Mikołaja Danilewskiego czy Oswalda Spenglera – kultury rozwijają się w sposób podobny do organicznego, to znaczy każda z nich przechodzi fazy narodzin, wzrostu, maksymalnego rozwoju sił, starzenia się i rozkładu (upadku). Ustalenia wymienionych autorów potwierdzają dużo starszą teorię, obecną już w źródłach biblijnych i greckich, zgodnie z […]

Czytaj dalej

Danek: Prawda i fałsz ustroju USA

Danek: Prawda i fałsz ustroju USA

| 20 października 2023 | 1 Komentarz

USA po raz kolejny zaczynają się szykować do wyborów prezydenta. To dobra okazja, by poczynić parę uwag o ustroju amerykańskim. Prawdziwym ustroju amerykańskim. Stany Zjednoczone są przedstawiane – i same się przedstawiają – jako największa z „wielkich demokracji Zachodu”, światowa „ojczyzna demokracji”, „pierwsza demokracja”. Nie ma to wiele wspólnego z rzeczywistością. Ameryka do dziś stanowi […]

Czytaj dalej

Danek: Duch i świat II

Danek: Duch i świat II

| 3 października 2023 | 0 Komentarzy

Władaj mym sercem, lęk budzący Boże żywiołów, abyś był mą miłością, abym mógł pełnić Twą wolę.   dawna modlitwa irlandzka (1)     W napisanym niedawno tekście „Duch i świat (Tradycji)” starałem się uprzystępnić  Czytelnikowi sposób, w jaki postrzegały i odczuwały świat społeczeństwa tradycyjne, przez historyków nazywane archaicznymi (2). Lecz tradycjonalizm dzisiaj nie może polegać […]

Czytaj dalej

Danek: Peregrynacje lokalne (III): kościół w Sukowie

Danek: Peregrynacje lokalne (III): kościół w Sukowie

| 10 września 2023 | 0 Komentarzy

Podczas I wojny światowej w polskiej myśli architektonicznej narodził się ruch zmierzający do odkrycia, czy też ponownego odkrycia, autentycznie polskiego stylu w budownictwie. W rezultacie w okresie międzywojennym powstało w Polsce nieco budowli zaprojektowanych w tzw. „stylu narodowym”. W powiecie kieleckim leży wieś Suków, która stanowi właściwie przemieście Kielc. Tu, na niewielkim pagórku, wznosi się […]

Czytaj dalej

Danek: Gnostyczny romantyzm Renana i Zoli

Danek: Gnostyczny romantyzm Renana i Zoli

| 4 lipca 2023 | 0 Komentarzy

W wykładzie wygłoszonym w 1884 r. dla studentów teologii na uniwersytecie Harvarda (wydanym później pod tytułem „Dylemat determinizmu”) William James nazwał Ernesta Renana i Émile’a Zolę ostatnimi wielkimi przedstawicielami „szkoły romantycznej”. Zaliczenie w jej poczet Renana raczej nie dziwi – o czym dalej. Ale Zola? Kronikarz fizjologii? Kontemplatyk fizycznego i duchowego brudu? (1). Sprawa jest […]

Czytaj dalej

Danek: Twórca brazylijskiej chadecji – Alceu Amoroso Lima

Danek: Twórca brazylijskiej chadecji – Alceu Amoroso Lima

| 18 czerwca 2023 | 1 Komentarz

Niektórzy powtarzają, że w dzisiejszych czasach tradycjonalizm jako kierunek polityczny to ślepa uliczka, a bezalternatywną drogą dla prawicy pozostaje konserwatyzm mieszczański uzupełniony o ideologię PAŃSTWA NARODOWEGO. Nie utożsamiam się z takim programem ideowym, ale można go zaakceptować jako prowizoryczny program minimum na użytek szerszej części społeczeństwa, której zaznajomienie z poważniejszymi koncepcjami wymaga długiego okresu ciężkiej […]

Czytaj dalej

Danek: Oportuniście do sztambucha

Danek: Oportuniście do sztambucha

| 5 maja 2023 | 1 Komentarz

W rozmaitych dyskusjach wielokrotnie spotkałem się z twierdzeniami, że konserwatyzm musi bazować na rzeczywistości empirycznej, czyli zastanej; że nie może jej radykalnie negować, bo wtedy nie byłbym konserwatyzmem; że wyklucza wizję całościowej przebudowy istniejącego świata, bo miałaby ona charakter utopijny i rewolucyjny. Konserwatyzm akceptuje więc zasadniczą strukturę świata, jaki jest i postuluje co najwyżej pewne […]

Czytaj dalej

Danek: Gdzie przychodzili, stawiali ołtarze

Danek: Gdzie przychodzili, stawiali ołtarze

| 24 marca 2023 | 0 Komentarzy

Latem 2022 r. na poznańskim osiedlu Łacina otwarto kaplicę w bloku, w pomieszczeniach po lokalu użytkowym. Wcześniej mieścił się w nim sklep. Proboszcz nowo erygowanej w ten sposób parafii zaznaczył, że ma to być rozwiązanie czasowe, dopóki na osiedlu nie zostanie wybudowany kościół – co jednak, jak dodał, w specyficznych warunkach miejsca nie będzie sprawą […]

Czytaj dalej

Danek: Andreotti, czyli stare Włochy

Danek: Andreotti, czyli stare Włochy

| 22 lutego 2023 | 3 komentarze

Włoski reżyser Paolo Sorrentino podbił serca katolickich konserwatystów serialem „Młody papież” (2016). I najwyraźniej przestraszył się skutków dwuznacznej wymowy tej produkcji, bo w następnym serialu „Nowy papież” (2020) powrócił już na bezpieczne wody prostackiego, lewicowego antyklerykalizmu i antykatolicyzmu. Sporo wcześniejsze, bardziej subtelne dzieło Sorrentina przeszło zaś raczej bez echa wśród naszej konserwatywnie nastawionej publiczności, a […]

Czytaj dalej