banner ad

Kumor: Pękło serce Ameryki

| 2 listopada 2016 | 1 Komentarz

flags-of-confederacyAmerykę stworzył Henry Ford – spiął ją produkcyjną klamrą – robotnik fabryczny zaczął zarabiać tyle, by być konsumentem produkowanych przez siebie towarów – dom, samochód, urlop, opieka medyczna, a wreszcie świadczenia socjalne, w ciągu dwóch pokoleń wytworzyły Amerykanina – odziany w kraciaste spodnie obiekt zazdrości świata, nuworysza z coca-colą i cygarem, który za sprawą drugiej wojny światowej stał się rasą panującą na kuli ziemskiej.

Wydawało się, że ta błyskawiczna kariera będzie trwać wiecznie i tylko kosmos może ją ograniczać. Jednocześnie nowa sytuacja wyprodukowała wypasioną nową elitę kontynentu, pewną siebie, zdolną skutecznie interweniować w odległych zakątkach globu – Ameryka stała się supermocarstwem, a po rozmontowaniu Związku Sowieckiego jedynym supermocarstwem – nowym Rzymem.

 Co więc się popsuło? Co dzisiaj zgrzyta? Dlaczego obecne wybory prezydenckie wielu spędzają sen z oczu? Dlaczego elity biją na alarm, ostrzegają przed populizmem, boją się zwykłych ludzi, z którymi czują coraz mniejszy związek?

Od początku lat 70. między innymi po to, by móc wygrać z ówczesnym Związkiem Sowieckim, Ameryka prowadziła politykę angażowania Chin. Koncepcja była prosta: skoro świat staje się coraz mniejszy, a kontenery coraz tańsze, nic nie stoi na przeszkodzie, byśmy nauczyli Chińczyków produkować to, czego u siebie nie chcemy robić – te wszystkie brudne, pracochłonne i nieprzynoszące tak wielkich zysków rzeczy…

Mówiło się wówczas, że do Chin przeniesiemy brudną robotę, miejsca pracy dla blue collar workers, my tu, w pępku imperium, spijać będziemy śmietankę – czyli knowledge based economy – my mamy technologię, my mamy know-how, a oni dostarczą w Chinach wysiłek prostych roboli.

Wszystko to wyglądało bardzo atrakcyjnie – przepływ kapitału inwestycyjnego do Chin i ulokowanie tam produkcji pozwoliły na jej znaczne potanienie, czyli zwiększenie zysków. Rosły zarobki korporacji – promienieli  udziałowcy i menedżerowie pobierający sowite premie. Tracącym dobre prace niebieskim kołnierzykom, do niedawna krezusom,  radzono przekwalifikować się, iść na kursy, poszukać czegoś lepszego…

Większy problem powstał, gdy chińska rzeka zaczęła zalewać nie tylko „brudne” sektory, ale właśnie te zaawansowane technologicznie – no bo czemu nie? Skoro Chińczycy byli w stanie bezkonkurencyjnie tanio wyprodukować tonę stali, to również poradzili sobie z toną mikroprocesorów. Do Azji popłynął kolejny sektor przemysłu i uciekły kolejne miejsca pracy – kapitał jest przecież jak woda… Na fakt, że konkurencja z Chin jest nieuczciwa, że kurs waluty ustanowiony przez państwo, że obowiązują tam niskie standardy BHP, ochrony środowiska, na to wszystko amerykańska elita machała ręką. Mówiono, że to się wyrówna, gdy nowa chińska klasa przemysłowa wzbogaci się, nabierze pewności siebie, pojawią się roszczenia i zarobki wzrosną do wysokości tych w USA. Nikt nie przypuszczał, że kiedy do tego dojdzie, w USA nikt już w tych dziedzinach nie będzie pracował…

Gdy raz otwarto śluzy dla amerykańskiego kapitału, który przy pomocy tanich chińskich robotników zwiększał własną rentowność, nie było można ich już zamknąć.       

Tymczasem Chińczycy uczyli się wszystkiego, czego mogli; nie tylko nowych technologii, które amerykańskie korporacje same niosły im na tacy, ale i organizacji produkcji, logistyki i zarządzania – wszystko to przecież pozwalało zwiększać zarobki zachodnich korporacji, wygrywać na amerykańskim rynku w konkurencji z innymi.

Amerykańskie elity zaczęły opływać w nieznane dotąd dostatki,  rozdźwięk między zwykłym Amerykaninem, któremu Henry Ford kiedyś „dał moc”, a nowymi kierownikami globalizacji świata stał się porażający, klasie średniej wyszarpnięto dywanik dobrobytu spod nóg. Zawisła w powietrzu, finansowana przy pomocy coraz bardziej bajońskich długów zaciąganych pod jej przyszłe podatki u chińskich towarzyszy za sprawą drukowanych z powietrza obligacji.

Chyba nie ma w tym nic dziwnego, że ta klasa czuje się dzisiaj zrobiona w bambuko i zaczyna szukać winnych. Gołym okiem widać, że Ameryce serce pękło, rozbite chciwym wyścigiem po złote chińskie runo.

Elita nie chce o tym mówić, polityczną poprawnością zamyka ludziom usta, podrzuca zastępcze tematy, straszy wojną. Ale tak na dobrą sprawę nie ma pomysłu, co robić. Przeputała w pokerowej licytacji całkiem sensownie funkcjonujące imperium, dzisiaj spychane ze zdobytych rubieży i coraz bardziej wojowniczo pohukujące. Przebudzone bowiem zostało zbyt późno i nie wie, w co ręce włożyć. Darmowa jazda dobiega końca

Zwykli ludzie też szukają rozwiązania, łudzą się, że je znajdą w ramach istniejącego systemu politycznego; że są w stanie przełamać dyktat skorumpowanej elity dzięki kandydatowi spoza układu. Niezależnie od tego, czy tym kandydatem jest Donald Trump, czy nie, większość zwykłych Amerykanów chce wierzyć, że gdy go wybiorą, wrócą stare dobre czasy. Bo co innego pozostaje?

 

Andrzej Kumor

 

za: goniec.net

Kategoria: Andrzej Kumor, Kultura, Polityka, Prawa strona świata, Publicystyka, Społeczeństwo

Komentarze (1)

Trackback URL | Kanał RSS z komentarzami

  1. IngvarSlobodarski.PL napisał(a):

    Na początek przyznam, że iście podoba mi się pański styl, z jakim napisano artykuł, ale przez treść ten styl staje się swego rodzaju parawanem kryjącym błędy, które tutaj popełniono. 1. Pisanie o tym, że klasa średnia, przeciętny członek amerykańskiej rasy nadludzi został zrobiony w bambuko, ponieważ te elity przemysłu nie dały im pracy i świadczeń socjalnych, lecz poszły za korzystniejszymi warunkami dla biznesu zakłada, że elity mają jakieś moralne obowiązki wobec ludzi gorzej sytuowanych. Nie ma ku temu żadnej przesłanki. Jeśli na poważnie to ma jegomość na myśli, wystarczyłoby napisać, że posiadanie kapitału jest grzechem, a dawanie pracy potrzebującym stanowi swego rodzaju odkupienie i nie trzeba już kryć tego stwierdzenia za parawanem frazesów o oszustwie dokonanym na klasie średniej. Ale zaraz… Czy przeciętny Kitajec nie jest biedniejszy? 2. Popełniono tutaj także błędy na gruncie ekonomicznym. Piszecie, waćpanie, że elity przeniosły się z kapitałem do Chin, pozbawiając amerykańską klasę średnią miejsc pracy i sposobów na utrzymanie i bez możliwości dalszej konsumpcji na starym poziomie. To zakłada, że ci ludzie nie mogą zacząć sami produkować u siebie. Dlaczego? Wg pana dlatego, że nie byliby w stanie konkurować z firmami, które przeniosły produkcję do Chin. Tylko, że w takim przypadku pozostaje pytanie. Mamy miliony ludzi, którzy jednocześnie nie mogą sobie pozwolić na kupno tańszych towarów z Chin, ale z jakiegoś powodu, nie mogą też konkurować z tymi firmami w produkowaniu i sprzedawaniu towarów Amerykanom, bo wolą kupować chińszczyznę. Jak taka sprzeczność mogła zostać pominięta? 3. Istnieją jeszcze inne metody blokowania produkcji. Np. może to zrobić państwo przez prawo patentowe, koncesje, podatki albo zbyt wysokie wymogi wobec pracodawców (exemplum wysoka płaca minimalna). Może warto się skupić właśnie na przeszkodach dla produkcji, a nie na emigrujących z kapitałem do Chin, w których kapitał musi się przecież kiedyś zakumulować do tego stopnia, że taniej będzie zostać w USA. Cesarstwo Chińskie i ChRL zrobiły z Chin dziurę, która wchłonie ogromne ilości kapitału, ale ta dziura nie jest bez dna, co znaczy, że kiedyś się wypełni i problem zniknie, ale Chiny staną się superpotęgą gospodarczą, co trzeba będzie przeboleć, chociaż osobiście w widoku nieprzymierającego głodem Chińczyka nie widzę nic złego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *