banner ad

Józef Piłsudski

| 5 grudnia 2017 | 1 Komentarz

5 grudnia 1867 roku urodził się w Zułowie k. Święcian (Litwa), Józef Klemens Piłsudski h. Piłsudski (Kościesza), wódz i mąż stanu, marszałek Polski; pochodził ze starożytnej i skoligaconej szlachty litewskiej, lecz w XIX wieku zubożałej wskutek konfiskat carskich; od 1892 roku (do wybuchu I wojny światowej) działacz i przywódca niepodległościowego nurtu Polskiej Partii Socjalistycznej; organizator i przywódca organizacji paramilitarnych w Galicji (ZWC, Związek Strzelecki) i inicjator na ich bazie Legionów Polskich (komendant I Brygady), inicjując jednocześnie powstanie konspiracyjnej Polskiej Organizacji Wojskowej; po Akcie 5 Listopada (1916) wszedł do Tymczasowej Rady Stanu, lecz „licytując sprawę polską wzwyż” oraz przewidując zwycięstwo Ententy, w lecie 1917 roku sprowokował tzw. kryzys przysięgowy, aby nie dawać Niemcom polskiego rekruta bez gwarancji powołania króla lub rządu polskiego; w następstwie tego, 22 VII 1917 aresztowany (wraz z Kazimierzem Sosnkowskim) przez Niemców i osadzony w twierdzy magdeburskiej; zwolniony 10 XI 1918, przybył do Warszawy, gdzie przejął władzę z rąk Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego, jako (od 11 XI 1918) Wódz Naczelny Wojsk Polskich, a od 22 XI 1918 (faktyczną władze zwierzchnią sprawował od 14 XI) Tymczasowy Naczelnik Państwa; zatwierdzony przez Sejm Ustawodawczy 20 II 1919 jako Naczelnik Państwa (do 14 XII 1922); od 19 III 1920 Pierwszy Marszałek Polski; w Bitwie Warszawskiej (13-25 VIII 1920) osobiście dowodził Grupą Uderzeniową, którą wyprowadził kontruderzenie znad Wieprza, zadające decydujący cios Armii Czerwonej; w 1923 wycofał się z życia politycznego, zachowując jedynie przewodnictwo Ścisłej Rady Wojennej; po dokonanym przez siebie przewrocie majowym (12-15 V 1926), wybrany przez Zgromadzenie Narodowe na urząd prezydenta, wyboru nie przyjął; odtąd, do śmierci, dyktator de facto, formalnie sprawujący funkcję Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych oraz urząd ministra spraw wojskowych we wszystkich gabinetach; dwukrotnie (2 X 1926 – 27 VI 1928, 25 VIII – 4 XII 1930) stawał także na czele rządu; zmarł w 1935 roku; pochowany na Wawelu (serce złożono w grobie matki na cmentarzu na Rossie w Wilnie).

 

Prof. Jacek Bartyzel

 

Kategoria: Jacek Bartyzel, Kalendarium

Komentarze (1)

Trackback URL | Kanał RSS z komentarzami

  1. Gierwazy napisał(a):

    "w Bitwie Warszawskiej (13-25 VIII 1920) osobiście dowodził Grupą Uderzeniową, którą wyprowadził kontruderzenie znad Wieprza, zadające decydujący cios Armii Czerwonej"

    Trzymając się dyplomatycznego języka napiszemy tylko, że takie stwierdzenie jest mocno kontrowersyjne…

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *