banner ad

Adam Grzymała-Siedlecki

| 29 stycznia 2017 | 1 Komentarz

grzymala-siedlecki-a29 stycznia 1967 roku zmarł w Bydgoszczy, w wieku 91 lat (ur. 29 I 1876), Adam Franciszek Józef Grzymała-Siedlecki, h. Grzymała, krytyk literacki i teatralny, komediopisarz, reżyser, powieściopisarz, nowelista, tłumacz i dziennikarz; pochodził ze zubożałej rodziny szlacheckiej, a jego ojciec był powstańcem styczniowym; podczas studiów inżynierskich w Warszawie znalazł się w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej za udział w nielegalnych kołach samokształceniowych; po zwolnieniu przeniósł się do Krakowa, gdzie studiował matematykę i polonistykę na UJ; publikował zaczął w 1897, współpracując m.in. z konserwatywnym Czasem oraz z czołowymi periodykami drugiej, klasycyzującej fazy Młodej Polski (Museion, Sfinks); opublikowana w 1909 książka o Wyspiańskim była pierwszym tak obszernym tudium twórczości „czwartego wieszcza”; był założycielem (1905) i kierownikiem Teatru Ludowego w Krakowie, a następnie kierownikiem literackim Teatru im. J. Słowackiego (1906-11) i Teatru Rozmaitości w Warszawie (1913-15), zaś w latach 1916-18 jednoczesnym dyrektorem Teatru im. Słowackiego i Teatru Ludowego; w latach 1911 -12 podróżował po Europie zachodniej; po odzyskaniu przez Polskę niepodległości przeniósł się do Warszawy i został współredaktorem Tygodnika Ilustrowanego (do 1921); jako korespondent tego pisma na kongres pokojowy, był jednym z reprezentantów prasy polskiej przy podpisywaniu Traktatu Wersalskiego; w czasie wojny polsko-bolszewickiej był z kolei korespondentem wojennym; jako zwolennik obozu narodowego, zaprzyjaźniony osobiście z jego kierownikami, współpracował z narodowo-demokratycznym Kurierem Warszawskim i z chrześcijańsko-narodową Rzeczpospolitą; jesienią 1923 przeniósł się do Bydgoszczy, gdzie mieszkał do lipca 1934, angażując się mocno w życie kulturalne i polityczne miasta (był zwolennikiem jego włączenia do województwa pomorskiego oraz uczynienia go jego stolicą); w 1934 powrócił do Warszawy, gdzie przeżył także okupację niemiecką; przesłuchiwany przez gestapo, w związku z jego przedwojennymi antyniemieckimi artykułami, już w 1940 roku, od listopada 1942 do lutego 1943 był więziony na Pawiaku; w kwietniu 1945 ponownie zamieszkał w Bydgoszczy oraz wstąpił do opozycyjnego, katolickiego Stronnictwa Pracy (zmuszonego do samozawieszenia się rok później); przez wiele jeszcze lat był bardzo aktywny zwłaszcza jako wykładowca historii teatru, kierownik literacki, pisarz oraz reżyser, a w 1961 otrzymał dożywotni tytuł honorowego dyrektora Teatru Polskiego w Bydgoszczy; jego napisane i wydane pod koniec życia książki wspomnieniowe są bezcennym źródłem do historii kultury polskiej od końca XIX wieku, zwłaszcza historii polskiej sceny i aktorstwa; był laureatem m.in. Złotego Wawrzynu Polskiej Akademii Literatury (1937) oraz Nagrody artystycznej im. Włodzimierza Pietrzaka (1964).

 

prof. Jacek Bartyzel

 

Kategoria: Jacek Bartyzel, Kalendarium

Komentarze (1)

Trackback URL | Kanał RSS z komentarzami

  1. S. Kosiorowski napisał(a):

    Ciekawy skrot-biblio. Zabraklo tylko, ze "Grzymalita" (jak o nim pisali Skamandryci w Szopkach) byl tez pod pseudonimem "Viator" recenzentem narodowej "Mysli Naarodowej", "Teczy" poznanskiej, a przedruki jego publicystyki stale goscily na lamach prowincjonalnych pism Narodowej Demokracji. Ponadto zwalczal Skamandrytow; napisal spokojna i rzeczowa krytyke "Mojej podrozy do Rosji" Slonimskiego, ksiazki po dzis dzien bezmyslnie cytowanej jako "wazna". Tymczasem Grzymalita ja "zmiazdzyl" wlasnie na szpaltach "Mysli Narodowej". 

     

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *